Het veilig en clean uitsturen van een cabinet simulator signaal rechtstreeks naar de zaal-PA
Stel je dit even voor: je staat op het podium, je hebt je perfecte gitaargeluid gevonden via je cab simulator.
Het klinkt vet, warm en precies zoals in je hoofd. Je technicus zet je signaal in de zaal-PA en... poef.
Het klinkt dun, schel of gewoon niet wat je had gehoopt. Herkenbaar? Het probleem is zelden je simulator zelf, maar hoe je 'm aanstuurt. Je geluid is als een racemotor: je moet 'm op de juiste toerentour houden om maximale power te leveren zonder dat de zuigers door de motorkap knallen. Dit is de handleiding om je simulator-signaal zuiver en krachtig naar de hoofd-PA te sturen, zonder de boel op te blazen.
De juiste weg naar de mengtafel
Veel gitaristen denken dat een gitaarversterker-out rechtstreeks de PA in kan. Dat is bij een cab simulator anders.
Je stuurt namelijk een 'vol' signaal dat het frequentiebereik van een microfoon op een speaker nabootst. Dit signaal is al bewerkt. Je wilt dit signaal zo 'clean' mogelijk bij de technicus krijgen. De makkelijkste en veiligste manier is via de XLR-uitgang van je pedaal of multi-effect unit.
Denk aan een Line 6 Helix, Fractal Audio FM3 of een Boss GT-1000. Deze uitgang is gebalanceerd en stuurt een signaal dat is ontworpen voor een mengtafel.
Pro-tip: Zet de 'Cab Sim' functie aan, maar zet de 'Amp' knop op je pedaal op 'Bypass' als je een echte versterker wilt gebruiken. Anders krijg je twee keer versterking over elkaar heen.
Je sluit hem aan op een kanaal met 'Line' niveau. De technicus hoeft dan alleen het volume nog te regelen.
Gebruik je een losse DI-box? Handig als je een 6,3mm jack uitgang hebt en die wilt omzetten naar XLR. Kies voor een actieve DI-box, die verwerkt het hoge niveau van een sim-pedaal beter dan een passieve. Zo voorkom je dat het signaal al in de box gaat clippen.
Instellingen voor de 'Live' Arena
Een cab simulator is gemaakt om te klinken als een microfoon op een speaker.
Die microfoon pakt een beperkt frequentiebereik op. Thuis klinkt dat vet, maar in een grote zaal vecht die lage rommel met de basgitaar en die hoge schel met de zang. Je moet je signaal 'schoon' maken voor de ruimte. Start met de filters.
Je PA systeem heeft een enorm potentieel, maar je hoeft niet alles te gebruiken. Zet een low-cut (high-pass filter) in op je pedaal of bij de mengtafel op ongeveer 80Hz.
Dit haalt de onnodige laag-frequentie rommel weg die je speakers alleen maar laat trillen zonder dat het ooit goed klinkt.
Voor de bovenkant geldt hetzelfde. Een high-cut rond de 8kHz is een goed startpunt voor live gitaar. Dit haalt de extreme scherpte weg die vaak ontstaat door de simulatie.
Je geluid wordt direct warmer en mengt veel beter met de rest van de band. Experimenteer hiermee; sommige zalen hebben meer boven nodig, andere minder.
Gain staging is hier key. Je wilt dat je pedaal op 'Line Level' staat (meestal -10dBV of +4dBu). Als je pedaal op 'Instrument Level' staat, is het signaal te zwak voor de mengtafel.
De technicus moet dan de gain op de mengtafel zo ver open draaien dat je ruis en zijnsterkte gaat horen.
Zorg dat je signaal sterk genoeg is, maar niet clippt.
Hoe hoor jij jezelf?
Als je je geluid rechtstreeks naar de PA stuurt, hoor je jezelf vaak niet goed op het podium.
De PA staat namelijk voor je, en je eigen versterker (als je die hebt) staat naast je. Dat is een chaos. Je hebt een manier nodig om je eigen sound consistent te horen, precies zoals het in de zaal klinkt. De gouden standaard is In-Ear Monitoring (IEM).
Je sluit je pedaal aan op een IEM-set. Zo hoor je precies wat de PA hoort, maar dan in je oren.
Dit vereist wel discipline: je moet je eigen geluid vaak zachter zetten dan je denkt, zodat er ruimte is voor de rest van de band.
Een setje van Shure of Sennheiser met een goede pack kost tussen de €300 en €600, maar het is de beste investering voor je geluid. Een andere optie is een FRFR speaker (Full Range Flat Response). Dit is een actieve speaker die het signaal van je simulator neutraal weergeeft. Geen kleuring.
Zo'n speaker (bijvoorbeeld van de merken Friedman of QSC) zet je naast je als een traditionele gitaarversterker. Hij kost tussen de €400 en €800.
Je hoort hierdoor je eigen klank precies zoals het publiek hem straks hoort. Als je echt niet zonder je oude vertrouwde halfstack kunt, kijk dan of je pedaal een 'Thru' of 'Send' uitgang heeft. Daar sluit je je echte versterker op aan. Die gebruik je als 'oefenversterker' op het podium, terwijl de XLR-uitgang de 'echte' sound naar de PA stuurt. Gebruik je liever losse hardware IR-loaders voor je pedalboard? Dat kan natuurlijk ook.
De technicus is je vriend (maar praat met 'm)
Een geluidstechnicus is geen magiër. Hij kan je sound niet repareren als je een slecht signaal aanlevert.
Communicatie is hier alles. Zorg dat je weet wat je pedaal doet en wat het afgeeft. Geef je pedaal nooit zomaar aan hem.
Zeg erbij: "Dit is een line-level signaal met cab-sim aan het einde van mijn keten". Wees proactief.
Zeg: "Ik heb de low-cut op 80Hz gezet, even kijken of dat werkt in de zaal." Dat stelt hem gerust en het bespaart jullie beiden tijd. Check de gain op de mengtafel. Ga even op je plek staan en speel.
Kijk niet naar de technicus, maar naar de meter op de mengtafel. Die mag knipperen, maar mag nooit constant rood blijven staan.
Clippen aan de voorkant (je pedaal) is onherstelbaar. Clippen aan de achterkant (de PA) is dat ook.
Zorg voor een strakke, sterke signaal.
Veelgestelde vragen van de podium-rat
Je staat in de coulissen en je hebt twijfels. Hier een paar snelle antwoorden op vragen die vaak voorbijkomen.
Q: Hoe stuur ik mijn cab sim naar de PA?
A: Gebruik de XLR-uitgang van je pedaal. Die sluit je direct aan op een kanaal van de mengtafel. Zorg dat je pedaal op 'Line Level' staat.
Q: Moet ik een DI-box gebruiken?
A: Als je een gebalanceerde XLR-uitgang hebt, is een externe DI-box meestal niet nodig. Heb je alleen een 6,3mm jack?
Dan is een actieve DI-box wel verplicht om het signaal netjes om te zetten.
Q: Waarom klinkt mijn gitaar dun over de PA?
A: Waarschijnlijk heb je te veel hoog eraf gehaald (te agressieve high-cut) of je hebt een IR die niet werkt in een grote ruimte. Soms is het ook gewoon wennen; een live-mix klinkt vaak 'dunner' dan een studio-mix. Q: Wat is FRFR?
A: Full Range Flat Response. Een speaker die alles geeft wat er in zit, zonder de gitaar-bias van een oude versterker.
Ideaal om je cab-sim mee te beluisteren. Q: Kan ik tegelijkertijd naar een echte amp en de PA?
A: Ja.
Veel cab-sims hebben een 'thru' of 'send' uitgang. Sluit je echte versterker daarop aan voor je podium-geluid, en gebruik de XLR voor de zaal.