Hoe je een externe footswitch gebruikt om presets op je amp-box te wisselen
Een gitaar solo die net te lang duurt, of een riff die nét iets te laat invalt. Je staat op het podium, je voet moet bewegen, maar je bukt je naar je versterker en drukt op een knopje.
Dat voelt onhandig en haalt je uit je spel. Het is alsof je in je auto moet stoppen om de versnelling te wisselen met je hand.
Een externe voetschakelaar, of footswitch, is je versnellingspook. Je blijft zitten, je blijft spelen, en je wisselt van klank met één druk op de pedaal. In de wereld van amp-in-a-box pedalen is dat een gamechanger.
Je hebt de warmte en het gevoel van een buizenversterker, maar de flexibiliteit van een digitale modeler. En met je voet erbij, heb je de totale controle.
Wat je in huis moet halen
Voordat je de kabels uit de kast trekt, check even of je de juiste spullen bij elkaar hebt. Niet elke footswitch werkt met elke amp-in-a-box.
Je bent op zoek naar een 'externe schakelaar' die specifiek is ontworpen voor digitale versterkers of multieffecten. Kijk op de website van de fabrikant van je pedaal of er een lijst staat met ondersteunde accessoires. Een merk als de Hotone Ampero, de Line 6 HX Stomp, of de Fender Mustang GTX heeft vaak zijn eigen specifieke switches, maar er zijn ook universele merken zoals Mooer of Boss die vaak wel werken.
Een universele switch kost je tussen de €30 en €60, de officiële merkversies zitten vaak rond de €70 tot €120.
Check de aansluiting op je amp-in-a-box. Meestal is dit een 6.35mm TRS-ingang, vaak gemarkeerd als 'EXT' of 'EXP/SW'. Een TRS-connector heeft twee ringetjes (Tip, Ring, Sleeve) en zorgt ervoor dat je één kabel kunt gebruiken voor meerdere functies.
Als je een simpele enkele switch wilt gebruiken, heb je soms genoeg aan een TS-kabel (die met één ringetje), maar lees de handleiding van je pedaal na. Twijfel je? Een TRS-kabel is in 99% van de gevallen de veiligste gok. Zorg dat je een kabel van een meter of 1,5 hebt; te kort is irritant op een podium, te lang is rommelig.
De fysieke aansluiting: kabels en poorten
Doe het rustig aan. Zoek de juiste poort op je amp-in-a-box.
Het is die ene ingang waar normaal gesproken een expressiepedaal op aangesloten wordt. Als je pedaal er meer dan één heeft (bijvoorbeeld voor een volume- en een wah-pedaal), check dan de handleiding welke je moet gebruiken voor schakelaars.
Soms is het de 'EXP 1' of de 'FS' poort. Steek de TRS-kabel in de voetschakelaar en in de juiste ingang van je versterkerpedaal. Zorg dat je de stekker goed indrukt tot je een duidelijke 'klik' hoort. Een losse verbinding geeft storing of werkt helemaal niet.
Je hoeft nu nog geen effecten aan te zetten. De meeste amp-in-a-box pedalen met MIDI-integratie zijn slim genoeg om te detecteren dat er iets is aangesloten.
Zet je pedaal aan en kijk of er een lampje gaat branden bij de EXT-poort, of dat het scherm aangeeft dat er een accessoire is gedetecteerd. Is dat niet het geval? Probeer even een andere kabel.
Een kapotte kabel is de meest voorkomende reden dat iets niet werkt. En ja, we hebben allemaal weleens een kabel gedraaid die eigenlijk kapot was. Het voelt dom, maar het overkomt de beste.
De digitale set-up: menu’s en functies toewijzen
Hier begint het echte werk. Je moet je versterkerpedaal vertellen wat de footswitch moet doen.
Druk op de 'Menu' of 'Edit' knop op je amp-in-a-box. Je navigeert nu naar de instellingen voor de externe switch.
Zoek naar een term als 'Footswitch Settings', 'Ext. Control' of 'MIDI/Exp'. In de menu’s van de Fender Mustang GTX of de Boss Katana Air vind je dit vaak onder 'System' of 'Global Settings'. Hier zie je een lijst met opties die je kunt koppelen aan de switch. De tijd die je hier kwijt bent hangt af van hoe ingewikkeld je het wilt maken, maar reken op een minuutje of 10 om alles goed te vinden.
Je krijgt nu de keuze uit functies. De meest logische is 'Preset Up' of 'Preset Down'.
Hiermee scroll je door je opgeslagen klanken heen. Sommige compacte multi-effecten met amp-sims, zoals de Ampero II Stomp, laten je ook kiezen voor 'Next Bank' of 'Previous Bank', waarmee je niet alleen van preset wisselt, maar van de hele map met klanken. Wil je je boost-pedaal of delay aan- en uitzetten?
Kies dan voor 'Effect Bypass' of 'Toggle'. Je kunt vaak specifiek aangeven welk effect het moet bedienen.
Kies je voor 'Preset Up', dan hoef je verder niets meer te doen.
Wil je dat de switch een specifiek effect bediend, dan moet je dat effect eerst selecteren in het menu. Een veelgemaakte fout is het vergeten van de kalibratie. Sommige systemen vereisen dat je de schakelaar een paar keer indrukt zodat de versterker de druk en de timing leert herkennen.
Volg de instructies op het scherm. Als er staat 'Druk de switch 5 keer', dan doe je dat ook.
Veelgestelde problemen en oplossingen
Doe je het niet, dan kan het zijn dat de switch inslaat als je hem licht aanraakt, of juist helemaal niet reageert.
De kalibratie zorgt voor de juiste gevoeligheid. Wat als je de switch aansluit en er gebeurt niets?
Ten eerste: werkt de switch wel? Test hem eventueel op een ander apparaat. Ten tweede: heb je de juiste kabel? Een TS-kabel (met alleen het top-ringetje) in een TRS-poort werkt soms, maar vaak niet voor complexe functies.
Als je een TRS-kabel nodig hebt en je gebruikt TS, mis je de 'Ring' verbinding en dus de data.
Werkt hij wel, maar doet hij iets anders dan je wilde? Dan heb je waarschijnlijk de vererde functie toegewezen. Ga terug naar het menu.
Het is verleidelijk om te denken dat het aan de hardware ligt, maar 9 van de 10 keer zit de fout in de softwareconfiguratie. Even opnieuw instellen en het werkt.
Verificatie-checklist: werkt het echt?
Voordat je het podium op rent of je oortjes in doet, loop je deze lijst even af. Zo weet je zeker dat je niet voor verrassingen komt te staan.
- De kabeltest: Is de TRS-kabel stevig aangesloten aan beide kanten? Geen speling?
- De functietest: Druk op de switch. Wisselt de preset? Of schakelt het effect uit? Doe dit een paar keer achter elkaar.
- De timingtest: Speel een stukje en wissel van preset terwijl je speelt. Blijft het geluid stabiel? Zonder haperingen of 'pops'?
- De draaitest: Draai aan de kabel. Blijft de verbinding stabiel? Soms zit er een slechte las in de plug.
- De bliksemtest: Zet je versterkerpedaal uit en aan. Onthoudt de switch nog steeds zijn functie, of moet je alles opnieuw instellen?
Als je deze stappen hebt doorlopen, ben je klaar. Je hebt nu een setup die net zo flexibel is als een volledige pedalboard, maar dan in een compact jasje. Je kunt zelfs een digitaal gitaarpedaal als backup gebruiken voor live optredens. Je voet kan nu het werk doen, zodat je handen vrij zijn voor wat er echt toe doet: de muziek maken. Veel plezier met je nieuwe vrijheid.